Hiểu sai giữa lương Gross và lương Net có thể khiến thu nhập thực nhận mỗi tháng của bạn hao hụt từ 10% đến 25% do các khoản trích đóng bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Nắm vững bản chất và kỹ thuật đàm phán sẽ giúp bạn luôn ở thế chủ động.
1. Bản chất khác biệt giữa Lương Gross và Lương Net
Lương Gross là tổng mức thu nhập bạn được công ty trả trước khi trừ đi các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc (BHXH 8%, BHYT 1.5%, BHTN 1%) và Thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Trong khi đó, Lương Net là số tiền thực tế đổ vào tài khoản ngân hàng của bạn vào ngày trả lương sau khi đã khấu trừ đầy đủ các nghĩa vụ trên.
Ví dụ: Mức lương Gross 30 triệu đồng/tháng không có nghĩa bạn nhận đủ 30 triệu. Số tiền thực nhận Net sau bảo hiểm và thuế TNCN sẽ rơi vào khoảng 25.5 - 26 triệu đồng tùy theo số người phụ thuộc bạn đăng ký giảm trừ.
2. Các khoản trích đóng bắt buộc theo quy định pháp luật lao động hiện hành
Theo quy định của Bộ luật Lao động và Luật Bảo hiểm xã hội tại Việt Nam, người lao động có trách nhiệm trích đóng tổng cộng 10.5% từ quỹ lương tham gia bảo hiểm:
- Bảo hiểm Xã hội (BHXH): 8% (doanh nghiệp đóng thêm 17.5%).
- Bảo hiểm Y tế (BHYT): 1.5% (doanh nghiệp đóng thêm 3%).
- Bảo hiểm Thất nghiệp (BHTN): 1% (doanh nghiệp đóng thêm 1%).
Lưu ý quan trọng: Mức đóng BHXH và BHYT có mức trần tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở, giúp bảo vệ quyền lợi thu nhập cao của người lao động không bị trừ tỷ lệ vô tận.
3. Nên thỏa thuận nhận việc bằng Lương Gross hay Lương Net?
Các chuyên gia nhân sự và pháp chế lao động luôn khuyến nghị người lao động nên đàm phán và ký hợp đồng dựa trên LƯƠNG GROSS vì những lý do then chốt:
- Minh bạch quyền lợi bảo hiểm: Mọi chế độ trợ cấp ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và lương hưu sau này đều được tính toán trực tiếp dựa trên mức lương đóng bảo hiểm (gắn liền với lương Gross).
- Tận dụng chính sách giảm thuế: Khi bạn phát sinh thêm người phụ thuộc (sinh con, nuôi dưỡng cha mẹ già), mức thuế TNCN phải nộp sẽ giảm đi, đồng nghĩa với việc tiền thực nhận Net của bạn sẽ tự động tăng lên.
4. Kỹ thuật 4 bước đàm phán lương tự tin trong vòng phỏng vấn cuối cùng
Đàm phán lương là một cuộc thương thảo kinh doanh mang tính chất hợp tác, không phải cuộc chiến thắng thua. Hãy áp dụng chiến lược 4 bước:
- Nghiên cứu dữ liệu thị trường: Sử dụng công cụ tra cứu lương của CVxin để biết chính xác biên độ lương chuẩn cho vị trí và số năm kinh nghiệm của bạn.
- Xác định con số tối thiểu (Walk-away Number): Con số thấp nhất mà bạn sẵn sàng chấp nhận để duy trì chất lượng cuộc sống và sự tôn trọng năng lực.
- Đưa ra khoảng lương có biên độ: Luôn đề xuất khoảng lương cao hơn mức tối thiểu 15-20% để tạo khoảng trống cho nhà tuyển dụng thương lượng.
- Đàm phán tổng thể gói đãi ngộ (Total Rewards): Nếu doanh nghiệp không thể tăng lương cứng do giới hạn khung bậc lương, hãy thương lượng thêm về thưởng hiệu suất KPI, phụ cấp công tác, số ngày nghỉ phép có lương hoặc tài trợ các khóa học chứng chỉ quốc tế.
5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Nếu ký hợp đồng lương Net, công ty có đóng bảo hiểm trên mức lương tối thiểu vùng không?
Nhiều doanh nghiệp không uy tín ký lương Net để lách luật, chỉ đóng bảo hiểm xã hội trên mức lương cơ bản tối thiểu vùng. Điều này gây thiệt hại cực kỳ lớn cho ứng viên khi hưởng chế độ thai sản, trợ cấp thất nghiệp hoặc tiền lương hưu sau này.
Sẵn sàng bứt phá sự nghiệp cùng CVxin?
Trải nghiệm hệ thống tạo CV chuẩn ATS, phân tích hồ sơ thông minh và tiếp cận hơn 6.000 doanh nghiệp hàng đầu hoàn toàn miễn phí.
